Tematem niniejszego artykułu jest zagadnienie – czy przejmując egzekucję uprzednio prowadzoną przez organ administracyjny, podczas której ustalono dłużnikowi koszty postępowania administracyjnego, komornik ma prawo ponownie, drugi raz obciążyć tę część zobowiązania opłatą egzekucyjną.   

    Tę istotną wątpliwość rozstrzygnął Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 22 października 2002 r. postanawiając, iż: „Komornik, który na podstawie art. 773 k.p.c. przejął dalsze prowadzenie egzekucji świadczenia pieniężnego stwierdzonego administracyjnym tytułem wykonawczym, pobiera od dłużnika - na zasadach określonych w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. Nr 133, poz. 882 ze zm.) - całą opłatę egzekucyjną w wysokości przewidzianej w art. 49 tej ustawy.” W uzasadnieniu podjętej uchwały Sąd Najwyższy w istocie dostrzegł, iż pobranie pełnej opłaty od wyegzekwowanej kwoty może nasuwać zastrzeżenia w sytuacji, gdy komornik nie prowadził całej egzekucji od początku (skoro egzekucja administracyjna była już wszczęta), a opłatami za czynności dokonane w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym dłużnik został już obciążony. Rodzi się bowiem pytanie, czy słuszne jest obciążanie dłużnika w takiej sytuacji także opłatą pobieraną przy wszczęciu egzekucji. Sąd stwierdził jednak, że rozważanie tej kwestii musi jednak pozostać w sferze uwag de lege ferenda, a w obecnym stanie prawnym nie sposób przyjąć innej wykładni niż tej przyjętej w uchwale Sądu Najwyższego.     

    Dlatego też komornik ma prawo naliczyć opłatę stosunkową w pełnej wysokości od całego zobowiązania podlegającego egzekucji, włącznie z świadczeniem zajętym w toku administracyjnej egzekucji. Komornik przejmując postępowanie egzekucyjne na podstawie zbiegu egzekucji prowadzi je dalej w trybie dla niego właściwym (wynika to wprost z art. 773 § 1 kpc), a więc dokonuje zajęcia świadczenia, które uprzednio było zajęte przez administracyjny organ egzekucyjny. Z dokumentów wynika jednoznacznie, że komornik przejął sprawę do prowadzenia i zasadnie zawiadomił zakład emerytalny o zajęciu świadczenia, z którego uprzednio organ administracyjny prowadził postępowanie egzekucyjne.      

    Komornik przejmując do prowadzenia prowadzenie egzekucji w trybie zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej nie wszczyna ponownie postępowania egzekucyjnego, gdyż takowe już zostało wszczęte, a jedynie prowadzi dalej postępowanie egzekucyjne, zawieszone na czas rozstrzygnięcia zbiegu egzekucji przez sąd powszechny. Dalsze postępowanie odbywa się już wyłącznie na podstawie przepisów dotyczących sądowej egzekucji należności (kodeks postępowania cywilnego i ustawa o komornikach) i w sytuacji gdy zajdą przesłanki do umorzenia postępowania, sądowy organ egzekucyjny ma prawo umorzyć postępowanie w całości, nawet to objęte uprzednio tytułem wykonawczym egzekwowanym przez administracyjny organ egzekucyjny, innymi słowy od momentu przejęcia egzekucji przez komornika organ administracyjny nie ma jakiegokolwiek wpływu na toczące się postępowanie.

    Komornik zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego ma prawo również w określonych wypadkach wzywać wierzyciela do wpłacenia zaliczek na wydatki gotówkowe, nie jest jednak uprawniony do obciążania tymi wydatkami administracyjny organ egzekucyjny.